SYTUACJA ROMÓW W OBSZARZE EDUKACJI

Projekt został zrealizowany na zlecenie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich.

O projekcie

Od sierpnia do grudnia 2025 r. Fundacja Dom na Pograniczu we współpracy z Centralną Radą Romów realizowały projekt, którego przedmiotem było badanie pt. „Sytuacja Romów w obszarze edukacji”.

Celem badania było pogłębienie i poznanie doświadczeń romskich uczniów i uczennic w polskim systemie edukacji.

(…) jak wynika z Narodowego Spisu Powszechnego z 2021:

14,57% osób należących do mniejszości romskiej nie posiada żadnego wykształcenia,

36.66% zakończyło edukację na poziomie podstawowym,

13,42% osób uzyskało wykształcenie wyższe.

BADANIE

składało się z 2 modułów badań jakościowych skupionych wokół:

diagnozy zjawisk nierównego traktowania i przemocy rówieśniczej,
barier w dostępie do edukacji i kontynuacji edukacji,
celów i postaw aspiracyjnych dzieci i młodzieży romskiej,
roli otoczenia i instytucji oraz perspektywa aktorów instytucjonalnych.

Badanie uwzględniało zróżnicowanie społeczności romskiej w Polsce, obejmując cztery główne grupy etniczne – Bergitka Roma, Polska Roma, Kelderasze i Lowarzy.

realizacja w 6 woj.

lubelskim

mazowieckim

lubuskim

dolnośląskim

małopolskim

łódzkim

Do zadań Fundacji należało m.in.:

opracowanie kwestionariuszy
rekrutacja uczestników
realizacja badania
opracowanie finalnego raport

Badanie oparte było na zasadzie nie wywierania presji, szacunku, cierpliwości i empatii, z zachowaniem anonimowości uczestników.

wywiady. W tym 66 indywidualnych badań jakościowych i 6 badań fokusowych.

osobowa grupa badawcza, przedstawiciele i działacze NGO.

uczestniczek/ów badania:

rodziców, asystentów romskich, dyrektorów szkół, wychowawców, nauczycieli, opiekunów świetlic, pedagogów, przedstawicieli społeczności i organizacji romskich, przedstawicieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz uczniów.

ZESPÓŁ REALIZUJĄCY BADANIE

Agnieszka Caban

Karolina Kwiatkowska

Karol Kwiatkowski

Roksana Mroczek

Agnieszka Pięta

DZIĘKUJEMY ZA ZAUFANIE

W Fundacji Dom na Pograniczu od lat wspieramy edukację, bezpieczeństwo oraz rozwój romskich dzieci i młodzieży. Wiemy, że realna zmiana zaczyna się od wysłuchania i rozmowy, a udział w projekcie pozwolił nam zestawić doświadczenia uczestników badania z perspektywą praktyków nauczycielek/li, dyrektorek/ów szkół, pracowniczek/ków poradni psychologiczno-pedagogicznych, asystentek/ów Edukacji Romskiej.

Wierzymy, że zebrane wnioski staną się cenną wskazówką i sprawią, że głos społeczności romskiej zostanie nie tylko wysłuchany, ale też uwzględniony w planowaniu zmian w polskiej szkole.