RAPORT ROMA SHIELD
o dezinformacji ze względu na płeć wobec społeczności romskiej.
WALKA Z DEZINFORMACJĄ ZACZYNA SIĘ OD CIEBIE
Realizacja w ramach koalicji
O RAPORCIE
O zjawisku dezinformacji mówi się coraz więcej i częściej, zarówno w odniesieniu do pojedynczych osób, jak i całych grup społecznych, a także wydarzeń.
Dezinformacja i jej produkty, czyli fake newsy, pojawiają się często w sytuacjach kryzysowych, a Internet sprzyja ich szybkiemu rozprzestrzenianiu się. Ich skutkiem często jest wzmocnienie negatywnej oceny wydarzeń i ludzi, których dotyczą. Dezinformacja jest szczególnie niebezpieczna, kiedy skierowana jest na grupy najsłabsze, najbardziej narażone na wykluczenie społeczne, którym ciężko obronić się przed jej skutkami.
Raport jest przeznaczony zarówno do osób, które dopiero poznają kulturę romską, jak i do tych, które już coś o niej wiedzą. Wierzymy, że publikacja zwiększy świadomość na temat dezinformacji, pomoże rozpoznawać Gender and Identity Based Disinformation, a co za tym idzie, będzie również przeciwdziałać jej tworzeniu i powielaniu.
Raport ten jest pierwszą na świecie próbą analizy problemu dezinformacji o społeczności romskiej, która rozróżnia dezinformację wymierzoną w kobiety romskiego pochodzenia od tej wymierzonej w mężczyzn.
WALKA Z DEZINFORMACJĄ ZACZYNA SIĘ OD CIEBIE
REPREZENTUJESZ MEDIA?
wypełnij dobrowolną deklarację przeciwdziałania dezinformacji wobec społeczności romskiej
co w raporcie?
Metodologia badań
Romowie i Romki w Polsce
Być w mniejszości - co to oznacza?
Przykłady dezinformacji
Wnioski w ramach badania
Rekomendacje dla mediów
W raporcie zwracamy uwagę na
Pozory obiektywizmu
Brak weryfikacji źródeł
Negatywne kadrowanie
Mowę nienawiści
Moderację komentarzy
Strategie redakcyjne
przeanalizowanych artykułów, wpisów w mediach ogólnopolskich, regionalnych oraz na portalach społecznościowych
rekomendacji dla dziennikarzy, dziennikarek, redakcji piszących na tematy polityczne, społeczne, czy kulturalne
Badania bierze pod lupę treść wybranych publikacji medialnych z ostatnich 5 lat a także percepcję społeczną tych publikacji, wyrażoną w komentarzach pod artykułami prasowymi lub na stronie fb danego medium.
INICJATORKi RAPORTU
W trakcie analizy materiałów do niniejszego raportu, zauważyłyśmy, że w wielu narracjach o osobach pochodzenia romskiego pojawia się wyraźny dyskursywny podział na „my” i „oni”. Romom i Romkom często odmawia się polskości formułując takie nagłówki w publikacjach medialnych, jak: „Dlaczego Polacy nie lubią Romów” czy „Pobili się w ogródku pizzerii. W tle konflikt społeczności polskiej i romskiej”.
W artykułach informujących o przestępstwach, konfliktach czy wypadkach powszechne jest podawanie pochodzenia, jeśli negatywnym bohaterem lub bohaterką jest osoba o pochodzeniu romskim, mimo że osoby te są częścią społeczeństwa polskiego od pokoleń. Takich samych standardów nie utrzymuje się jeżeli bohaterem lub bohaterką negatywną jest osoba nie-romska.
Agnieszka Caban, Agnieszka Pięta
FAQ
Czym jest raport ROMA SHIELD?
Raport ROMA SHIELD to analiza dezinformacji i stereotypowego przedstawiania Romów i Romek w treściach prasowych oraz w przestrzeni publicznej. Przyjrzeliśmy się dezinformacji skierowanej przeciwko mężczyznom i kobietom romskiego pochodzenia. Dokument bada także sekcje komentarzy pod treściami prasowymi na stronach www redakcji oraz na stronach Facebook redakcji.
Jakie są główne cele raportu?
Celem raportu jest:
– identyfikacja i analiza przypadków dezinformacji dotyczącej romskich kobiet i mężczyzn
– uwypuklenie wpływu dezinformacji na marginalizację społeczności romskiej
– zaproponowanie rekomendacji, które mogą pomóc w przeciwdziałaniu dezinformacji
Co oznacza termin gendered disinformation?
Gendered disinformation to celowe rozpowszechnianie fałszywych informacji, które bazują na stereotypach płciowych, w celu osiągnięcia jakiegoś celu lub zysku. W kontekście społeczności romskiej ten raport obejmuje narracje stereotypowe wobec romskich kobiet i mężczyzn w Polsce (w tym migrantek i migrantów przebywających w Polsce).
Jakie są główne wnioski raportu?
– znaczący procent dezinformacji dotyczy mężczyzn romskiego pochodzenia
– negatywne treści w mediach często powielają stereotypy etniczne i płciowe
– 37,5% treści o romskiej mniejszości jest publikowanych z nadużyciem anonimizacji nazwisk autorów/ek
– dezinformacja o romskiej mniejszości przyczynia się do ich społecznej marginalizacji oraz pogłębia istniejące nierówności
W jaki sposób raport był tworzony?
Raport powstał na podstawie analizy treści medialnych i komentarzy na stronach redakcji i w mediach społecznościowych. Wykorzystano również metodę analizy multimodalnej ograniczonej do weryfikacji materiałów wizualnych (zdjęć) wykorzystywanych w treściach prasowych.
Jakie są konsekwencje dezinformacji o Romach/Romkach?
Dezinformacja prowadzi do:
– pogłębienia dyskryminacji i wykluczenia społecznego
– podsycania napięć między społecznością romską i nie-romską
– utrudniania dostępu Romom/Romkom do równych praw i możliwości
Co można zrobić, aby przeciwdziałać dezinformacji o Romach/Romkach?
Raport zaleca:
– edukowanie środowiska dziennikarskiego o realiach życia przedstawicieli/ek romskiej mniejszości, ich historii i doświadczeń
– prezentowanie różnorodności romskiej społeczności, różnych postaw i perspektyw
– unikanie stereotypizacji romskich przedstawicieli/ek
– krytyczne podejście do źródeł i konsultacja z ekspertami działającymi w środowisku romskim
Kto jest odbiorcą raportu?
Raport skierowany jest do:
– środowiska dziennikarskiego
– grafików/czek, fotografów/ek, edytorów/ek pracujących w redakcjach
– moderatorów/ek redakcji internetowych oraz administratorów/ek stron redakcji na Facebook
– środowiska liderów i liderek romskich w Polsce i w Europie
– organizacji pozarządowych działających na rzecz praw człowieka
– wszystkich zainteresowanych przeciwdziałaniem dyskryminacji
Jakie są główne rekomendacje raportu?
– promowanie różnorodności w mediach i edukacji, rezygnacja z antagonizacji środowisk romskich i nie-romskich
– wprowadzenie programów szkoleniowych dla dziennikarzy/ek dotyczących etyki i neutralnego przedstawiania mniejszości
– wspieranie projektów, które wzmacniają głos społeczności romskiej w mediach
Jak mogę wesprzeć działania fundacji na rzecz romskiej społeczności?
Możesz:
– reagować na przypadki mowy nienawiści i dezinformacji w sieci
– zgłaszać nam przypadki romofobii, antycyganizmu, lub dezinformacji wobec Romów/Romek, które zauważysz w mediach
– udostępniać raport i zachęcać dziennikarzy/ki do podjęcia tego tematu w swoich zespołach redakcyjnych
Gdzie mogę pobrać raport?
Raport ROMA SHIELD jest dostępny do pobrania w formacie PDF na tej stronie. Kliknij przycisk Pobierz raport, aby uzyskać dostęp do pełnego dokumentu.
Patronat medialny
Współpraca partnerska
